Kendi kendini düzenleyen süreçlerin dinamik tepkileri, süreç kazancı, ölü zaman ve gecikme (zaman sabiti) içeren basit bir modelle açıklanabilir. Proses kazancı, prosesin kontrolcü çıkışındaki bir değişime ne kadar tepki vereceğini tanımlarken,  ölü zaman ve zaman sabiti sürecin ne kadar hızlı bir şekilde tepki vereceğini belirler.

Ölü zaman ve zaman sabitinin her ikisi de aynı şeyi açıklamakla birlikte, her ikisinin de bir kontrol döngüsünü nasıl etkilediği arasında birçok temel farklılık vardır. İlk fark, ölü zaman, bir sürecin kontrolör çıkışındaki bir değişime tepki vermeye başlamasının ne kadar süreceğini , zaman sabiti ise, hareket etmeye başladıktan sonra işlemin ne kadar hızlı tepki vereceğini tanımlar.

Bir Sürecin Ölü Zamanı ( Dead Time) ve Zaman Sabitinin ( Time Constant ) Ölçülmesi

Kendi kendini düzenleyen bir sürecin ölü zamanının ve zaman sabitinin ölçülmesiyle başlayalım. Tipik olarak, kontrol cihazı manuel kontrol moduna alınır, proses değişkeninin oturması beklenir ve sonra kontrolör çıkışında küçük bir adım değişikliği yapılır. Başlangıçta proses değişkeninde bir hareket görülmez (ölü zaman) ve sonra nihayet yeni değere yerleşene kadar değişmeye başlar (zaman sabiti).

Ölü zaman ve zaman sabitini ölçmek için, orijinal proses değişkeniyle aynı seviyede yatay bir çizgi çizin. Bu bizim başlangıç (baz) noktamız olsun. Ardından, süreç değişken tepki eğrisinin maksimum dikey eğimini bulun. Baz çizgisini geçmek için maksimum eğime teğet bir çizgi çizin. Buna keşişim noktası diyelim.

– Proses ölü zaman, kontrol cihazı çıkışındaki adım değişikliği ile kesişim noktası arasında geçen süre olarak zaman ekseni boyunca ölçülür.

Sonra, proses değişkenindeki toplam değişimi ölçün. Ardından proses tepki eğrisinin üzerinde proses değişkeninin toplam değişimin 0.63 oranında değiştiği noktayı bulun. Bu noktayı P63 olarak adlandıralım.

– Süreç zaman sabiti, kesişim noktası (daha önce açıkladığımız) ile P63 arasında uzanan süre olarak zaman ekseni boyunca ölçülür.

Kaynak: Opticontrols

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen isminizi giriniz