Proses kontrol ve proses güvenlik kontrolü arasındaki temel fark, güvenlik sisteminin gerekli olduğunda tepki vereceğini ölçülebilir bir kesinlik ile bildiğiniz gerçeğidir.

Proses kontrol sistemleri aktif ve dinamiktir. Analog girişleri ve analog çıkışları vardır, matematik ve sayılar ile karmaşık işlemler yapabilirler ve geri besleme döngülerine ( feedback loop)  sahiptirler. Proses kontrolleri, proses koşullarını korumak veya değiştirmek için pozitif eylemler gerçekleştirir. Süreçten en iyi performansı elde etmeye yardımcı olmak için bulunurlar ve çoğu zaman, performansı güvenli bir şekilde elde edilebilecek sınırlarda çalışmak için kullanılırlar. Dolayısıyla, bu sistemlerde meydana gelen çoğu arıza kendiliğinden ortaya çıkar. Proses kontrol sistemleri sık değişime ve düzenlemelere izin verecek kadar esnek olmalıdır. İşlem parametreleri (örneğin, ayar noktaları, PID ayarları, MAN / AUTO, vb.) değiştirilmesi gerekebilir. Sistemin bazı bölümleri bypass’a da atılabilir ve işlem manuel olarak kontrol edilebilir. Bunlar güvenlik göz önünde bulundurularak oluşturulmaz ve görev için atanmazlar. Çünkü her zaman çalışırlar ve bünyelerinde  arıza araması yapan diagnostik rutinleri bulunması gerekmez.

Bununla birlikte güvenlik sistemleri, proses kontrol sistemlerinin tam tersidir. Bunlar hareketsiz ya da pasifler. Orada hiçbir şey yapmadan otururlar ve  hiçbir zaman çalışmamaları beklenir. Buna bir örnek basınç tahliye vanası olabilir. Normalde vana kapalıdır. Basınç ayarlanan değere ulaştığında açılır. Basınç asla bu değeri aşmazsa, vana asla çalışmaz. Bu sistemlerde birçok başarısızlık kendini açığa çıkarmayabilir. Tahliye vanası takılıysa, derhal bir indikasyon yoktur. Bir PLC, sonsuz bir döngüye girebilir. Bir watch-dog sayacı olmadan, sistem problemi tanımaz. Hareketsiz, pasif güvenlikle ilgili sistemlerde kapsamlı teşhislere ihtiyaç duyulmaktadır. Emniyet sistemleri yorulmaz olmalıdır – sabit bir kural setine ve değişiklikler için dikkatle sınırlandırılmış tutulmalıdır. Ve tehlikeli bir durum geliştiğinde son derece güvenilir olmalı ve anında tepki verebilmelidirler.

Proses kontrol sistemi ve proses güvenlik sistemi arasındaki kısa bir karşılaştırma aşağıdaki Tablo’da gösterilmektedir.

Özellik Proses Kontrol Güvenlik Kontrol
Kontrol Tipi Aktif, karmaşık uygulamalar, optimizasyon Pasif , basit , doğrudan etki
Görev Birden fazla değişken ile deneysel Sınırlı , net tanımlanmış
Kontrol Modu Oto/Manuel  , izlemeli kontrol Otomatik, Herhangi bir manuel operasyona izin verilmez
Haberleşme Açık sistemler, Fieldbus, Profibus vb Limitli, sınırlı özellik
Değişiklik Uygulaması kolay , şifre korumalı, konfigure edilebilir, parametre değiştirilebilir Sınırlandırılmış, şifre korulamı, doğrulama gerektirir, parametre değişiklikleri izlenir
Arıza Teşhis Sınırlı Yuğun doğrulama testi
Yedeklilik Yüksek emreamadelik ( availability ) için kullanılır Yüksek güvenilirlik ( reliability ) için kullanılır
Dokumantasyon Takip kolaylığı için Her Fonksiyonun validasyonu için
Test Normal loop Test Arıza modu testleri
Kanun Zorlayıcı bir düzenleme yoktur Düzenleme, denetleme ce sertifikasyona tabidir

 

Genellikle gelen sorulardan bir  “Proses kontrol sistemini güvenlik işlevlerini gerçekleştirmek için programlayabilir miyim?” Sorusudur. Cevap kesinlikle “evet” dir.

Fakat proses kontrol sistemi üreticisine aşağıdaki soruyu sormaya çalışın: “Mükemmel hatasız kod yazdığım varsayılarak, kontrol sisteminizin istendiği zaman emniyet fonksiyonlarımı yerine getireceğini ölçülebilir bir şekilde güvence altına alıyor musunuz?” Büyük olasılıkla cevap, “Yok hayır.” olacaktır.

Proses ve emniyet kontrolü arasındaki temel fark, güvenlik sisteminin gerekli olduğunda tepki vereceğini ölçülebilir bir kesinlik ile bilmenizin gerçeğidir.  Dolayısıyla, güvenlik işlevlerini temel bir proses kontrol sisteminde programlayabiliyorken, sistem gerektiğinde işini yapacağına dair bir garanti verilmez.

Kaynak: processoperations.com, innovativecontrols.com

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen isminizi giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.