“Seviye/basınç sensörümü hangi sıklıkta kalibre etmeliyim ?” sorusu sıklıkla karşımıza çıkan sorulardan biri. Aslında bu soruya sensör açısından bakarsak basit ve kısa bir cevabı var;  işin içine cıvatalar, pullar ve somunlar girdiğinde ise uzun bir cevabı var (bunun anlamı merak ettiğinizden daha fazla şey söyleyebiliriz demek).

İlk önce basit ve kısa cevabı verelim; sensörünüzü yılda bir kez kalibre etmelisiniz.  Uzun cevap ise aşağıda:

Sensör Doğruluğunun 3 Katili;

Kalibrasyon hakkında konuşmadan önce bir sensörün kalibrasyonu ile doğruluğunu etkileyen uygulama ve montaj değişkenleri arasındaki farkı iyi anlamalıyız. Bu değişkenler çoğu zaman kompanze edilebilir veya sensörünüzün doğruluğunu artıracak şekilde kontrol edilebilir. İlk önce bu değişkenlere bakalım.

Uygulama değişkenleri

İlk katil uygulama değişkenleridir. Tüm sensörleri etkilemeyebilecek fakat bazılarını etkileyeceği kesin olan bu değişkenler ;

  • Sıcaklık
  • Özgül Ağırlık
  • Dielektrik Sabiti
  • Köpük, buhar, toz vs
  • Turbulans
  • Barometrik Basınç
  • Yanlış uygulanmış sensörler

Bu değişkenlerin çoğu kompanze edilebilir veya programlama ile çözülebilir. Örneğin çoğu sensörde sıcaklık kompanzasyonu özelliği bulunmaktadır.  Dış etkenler (toz vs. gibi) engellenebilir. Turbulans azaltılabilir. Bununla birlikte bu değişkenlerin sensör doğruluğunu etkilemesini engellemenin en önemli yolu bu değişkenleri iyi anlamak ve sensörünüzü seçerken bu özelliklere dikkat etmektir. Seçtiğiniz teknoloji ve modelin, uygulamanızda oluşabilecek etkenleri kompanze ettiğinden veya bu değişkenlerden etkilenmediğinden emin olun.

Yanlış Montaj

Montaj, sensörün ömrünü etkileyen önemli bir faktördür. Sensörünüz doğru ölçüm yapabilmesi için doğru yere  doğru şekilde monte edilmesi gereklidir. Bağlantısı dikkatlice yapılması, monte ederken aşırı sıkılmamalıdır.

Sensördeki hatalı çalışmanın önemli bir nedeni yanlış montaj yeri ve/veya yanlış montaj olabilir.  Örneğin ultrasonik sensörler için, toz, buhar, turbulans ve doğrudan güneş ışığı gibi etkenler olmamalıdır.

Basınç sensörleri yanlış monte edildiğinde kalibrasyon kaymaları yaşanabilir. Bu genelllikle bir kez olur ama herhangi bir neden ile sensörün sökülüp tekrar takılması gerekirse bu kayma tekrarlanacak ve artacaktır.

Kayma, sensörün montaj sırasında fazla sıkılması ile de oluşabilir. Sensör diyaframındaki tork kuvvetini minimize etmek için montaj sırasında tork anahtarı kullanmak faydalı olacaktır.

Montaj nedeni ile oluşabilecek kaymayı gidermek için sensör çıkışının montajdan sonra ayarlanması daha doğru olur. Ayrıca sensörde sıfır ayarlama seçeneği varsa o da kullanılabilir.

Doğal Sapma

Sapma özellikle basınç sensörlerinde karşılaşılan bir durumdur. Diğer sensör tipleri için ise çok önemli değildir. Ultrasonikler zamanla güçlerini kaybederler fakat sapma yaşamazlar. Şamandıra tipli seviye ölçerlerin devre kartlarında sorun olabilir ama sapma yaşamazlar. Diyafram tasarımı ve yapımının sonucu olan sapma, piezoresistif basınç transmitterlerine özel bir konudur.

Sapmanın çıkış değerindeki oranı ve büyüklüğü önemlidir, sapma oranının hızlı olması durumunda sensör kalibrasyonunu kaybedecektir. İdealinde bu süreç yıllar alır. Gerçek sapma,  çıkışta aynı yönde (negatif veya pozitif olsun) zamanla artan sürekli sapma olarak karakterize edilir.

Sapmanın kök nedeni, diyaframı algılama elemanlarına bağlayan sensörün yapıştırma tabakası ile ilgilidir. Bu katman, sensör çıkışının kararlı hale gelebilmesi için yaşlanma gerektirir. Sensör için genellikle üretilen fabrikada, cihazın basınç ve sıcaklık aralıklarında basıncının artırılıp düşürülmesi ile yaşlandırma işlemi gerçekleştirilir.

Yaşlanma, elbette, sahada da devam eder. Eski sensörler zarar görmeden daha anlamlı sapma oranlarına sahip olur.

Bağlama katmanı keskin ya da sarsıcı etkiye maruz kaldığında sensördeki sapma genellikle artar. Bir basınç transmitteri sert bir yüzeye çarparak düşerse, ya da sivri bir nesne sensörün diyaframına bastırılırsa sapma hızlanacaktır. Bu, bağlama tabakası içinde kırıklara ve gerilimlere yol açar.

Cok uzun süre kullanılmayan sensörlerde de sapma olabilir.

Kalibrasyon Ne Zaman Yapılmalı?

Sensörün kalibrasyonu bozulduğunda hemen panik olmanıza gerek yok. Çoğu sensör sökülmeye gerek olmadan monte edildiği yerde ayarlanabilir. Basınç sensörlerinin çoğunun sıfır ve span (tam ölçek) ayarı var, bu yüzden her iki uç noktadan da kalibre edilebilirler.

Bir yıl geçtikten sonra, ya da zero ve span ayarlamaları işe yaramıyorsa, basınç sensörünü tam bir kalibrasyon için fabrikaya (ya da kendi kalibrasyon tesisiniz varsa oraya) geri gönderin.

Kaynak : Apgsensors

Bunlar da ilginizi çekebilir:

Accuracy (Doğruluk ) vs Precision (Hassasiyet)

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen isminizi giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.