Vana pozisyoneri, bir vana aktüatörünün pozisyonuna bakar ve gelen kontrol sinyaline göre istenen konuma gelmesini sağlar. Lineer vanalarda veya döner vanalarda kullanılır. Diyafram odasındaki 0.2 ila 1 bar basınç, sürtünme ve yüksek diferansiyel basıncı karşılamayacağı durumlarda pozisyoner kullanılır.

Pozisyoner, aktüatörün boyunduruğuna takılır ve vana konumunun izlenmesi için bir geri besleme kolu ile aktüatörün miline bağlıdır. Bir kontrol sinyali vana aktüatörünün konumunu değiştirmek istediğinde,, pozisyoner doğru pozisyona ulaşılana kadar aktüatörü hareket ettirmek için gerekli gücü gönderir. Bunun içinde yüksek basınçlı hava kullanır.

resim 1

 

Vana Pozisyoner Tipleri

Dört çeşit pozisyoner vardır ; pnömatik, elektronik, elektro-pnömatik ve dijital.

  • Pnömatik cihazlar; pnömatik sinyal alır ve gönderir. Patlamaya karşı korumalıdır ve vanayı kapatmak için önemli miktarda kuvvet uygular.
    • Tek etkili veya üç  yollu pnömatik pozisyonerler tek etkili vana aktüatörünün range yayının tam karşısında olan sadece bir tarafında hava gönderir ve çeker.
    • Çift etkili veya dört yollu pnömatik pozisyonerler ise aktüatörün her iki tarafına da hava gönderir
  • Elektrikli vana pozisyonerlerinde elektrik sinyali alınır ve gönderilir. 3 tip elektrikli aktüatör vardır. Tek faz, üç faz alternatif akım (AC ) ve dğru akım (DC) gerilimi .
  • Elektro-pnömatik vana pozisyonerleri akım olarak gelen kontrol sinyalini pnömatik sinyale çevirir.
  • Dijital veya “akıllı” cihazlar , vana aktüatörünü konumlandırmak , izlemek ve kayıt etmek için mikroişlemci kullanır. Çok hassastır, analog pozisyonerlere göre daha az hava kullanır ve diagnostik bilgilerine de izin verir.

Performans özellikleri
Performans özellikleri , pnömatik giriş sinyal aralığına , maksimum hava basıncına ve akım sinyal girişine , ortam sıcaklığına ve çıkış yönüne göre değişir.

        • Pnömatik giriş sinyal aralığı ve maksimum giriş basıncı psi ile ölçülür ( pounds per inch).
        • Bölünmüş aralıklar genel olarak; 4 – 10 mA ve 12 – 20 mA. İki yollu, üç yollu ve 4 yollu splitler mevcuttur.
        • Üç adet Çıkış tipi vardır: Doğru, ters ve sahada değiştirilebilir.
          • Doğru yollu cihazlar giriş sinyali arttıkça çıkış sinyalini artırır..
          • Ters etkili cihazlarda giriş sinyali artarsa çıkış sinyali azalır.
          • Sahada degiştirilebilir ürünler , doğru ve ters aksiyonları değiştirilebilir.

Özellikler

IS ( intrinsically safe)  vana pozisyonerleri, gaz karışımlarının patlamasına sebep olabilecek herhangi bir kıvılcım veya ısı etkisi yaratmaz. Yüksek sıcaklıkta ve korozif ortamlarda çalışacak cihazlar paslanmaz çelik olarak seçilir.

Uygulamalar

Vana pozisyonerleri,  uygulama, özellik  ve sahip oldukları sertifikalara göre farklılık gösterebilir. Otomotiv, gıda, kimya, medikal , oil &gas , rafineri gibi pek çok endüstride kullanılır.

resim 2

 

 

Standardlar

Vana pozisyonerleri için genel standardlar Canadian Standards Association (CSA) ve Underwriters Laboratories (UL), ve bağımsız test organizasyonlarıdır.  Ek standardların bulunabileceği link: IHS standards store.

 

Özet  

        1. Bir pozisyoner, kontrol sistemi sinyal giriş basıncı ile kontrol vanası konumu arasında lineer bir ilişki kurar. Yani bir giriş sinyali için vana  , diferansiyel basınç değişiklikleri, sürtünme , diyafram histerisi ne olursa olsun her zaman istenen konumunu korur.  This means that for a given input signal, the valve will always attempt to maintain the same position regardless of changes in valve differential pressure, stem friction, diaphragm hysteresis and so on.
        2. Bir pozisyoner, sinyal yükseltici ya da güçlendirici olarak kullanılabilir. Düşük hava basınçlı bir kontrol sinyalini alır ve kendi yüksek basınçlı girişini kullanarak , vanayı istenen konuma getirmek için aktüatör diyaframına yüksek basınçlı hava sinyali gönderir.
        3. bazı pozisyonerler elktropnömatik dönüştürücü olarak da kullanılır. 4-20 ma elektrik sinyalini pnömatik bir vana kontrolünde kullanabilir.
        4. Bazı pozisyonerler , sensörlerden de bilgi alarak basit birer kontrolcü olarak çalışabilirler.

 

Bir pozisyoner Ne Zaman Kullanılmalıdır?

Bir pozisyoner aşağıdaki durumlarda kullanılır:

        1. Hassas ve doğru vana pozisyonlaması gerektiğinde.
        2. Vana tepkisi hızlandırılmak istendiğinde. Pozisyonerler  vana konumunu ayarlamak için yüksek basınç ve daha fazla hava akışı kullanır.
        3. Aktüator ve vananın karşılık vermesi gerektiği bir durumda ihtiyaç olan yüksek basıncı sağlamak için. ( Yükseltici olarak çalışır)
        4. Vana sürtünmesinin, istenmeyen histerisise sebep olduğu yerlerde (özellikle paketleme uygulamalarında )
        5. Lineer olmayan aktüatörü lineer hale getirmek için.
        6. Sıvı içindeki basınç farkındaki değişim pozisyonun değişmesine neden oluyorsa.

 

Kaynak : GlobalSpec , Spirax Sarco

Bunlar da ilginizi çekebilir:

Hart Nedir? Nasıl Çalışır?

Kalibrasyon nedir?

IP68 Koruma Sınıfı Nedir? IP nedir ?

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen isminizi giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.